Στην ώς άνω απόφαση το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η ποινική καταδίκη των προσφευγόντων για επίθεση σε μειονότητα μέσω διανομής φυλλαδίων προσβλητικών για τους ομοφυλόφιλους δεν αντιτίθεται στο άρ. 10 της ΕΣΔΑ (ελευθερία έκφρασης). Σύντομο Ιστορικό
Τον Δεκέμβριο του 2004, οι προσφεύγοντες, σουηδικής υπηκοότητας διένειμαν περίπου 100 φυλλάδια σε ένα σχολείο, αφήνοντάς τα στα ερμάρια των μαθητών. Τα φυλλάδια προέρχονταν από μία οργάνωση ονόματι «Εθνική Νεολαία» και περιείχαν δηλώσεις για την ομοφυλοφιλία όπως ότι «είναι μία αποκκλίνουσα ροπή», ότι «έχει καταστροφικά αποτελέσματα στη βάση της κοινωνίας» και ότι σ’ αυτήν οφείλεται η εξάπλωση του HIV.
Στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο υποστήριξαν ότι δεν ήθελαν να καταφρονήσουν τους ομοφυλόφιλους και σκοπός τους ήταν να ξεκινήσουν μία συζήτηση για την έλλειψη αντικειμενικότητας στο σύστημα εκπαίδευσης. Παρά ταύτα, το δικαστήριο έκρινε διαφορετικά και καταδικάστηκαν για αναταραχή (agitation, ανήκει στα λεγόμενα εγκλήματα μίσους --> βλ. στο τέλος του παρόντος, §19 της απόφασης) κατά εθνικών/εθνοτικών μειονοτήτων.
Στο εφετείο αθωώθηκαν με την αιτιολογία, ότι μία τέτοια καταδίκη θα ισοδυναμούσε με παραβίαση του δικαιώματος έκφρασης κατά το άρ. 10 της ΕΣΔΑ. Στις 6 Ιουλίου 2006 το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τις αιτιάσεις του εφετείου και τους καταδίκασε για αναταραχή. Η γνώμη της πλειοψηφίας έδωσε βάρος στο γεγονός ότι οι μαθητές δεν είχαν την ευκαιρία να αρνηθούν τα φυλλάδια και επίσης ότι ο σκοπός των κατηγορουμένων θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς να προσβάλουν τους ομοφυλλόφιλους ως ομάδα. Οι ποινές ήταν όλες με αναστολή και συνδυάσθηκαν με χρηματικές ποινές από 200-2000 €, εκτός από μία όπου επεβλήθη υφ’ όρον απόλυση.
Οι προσφεύγοντες παραπονούνται ότι με την ως άνω καταδίκη τους παραβιάσθηκαν τα δικαιώματά τους που απορρέουν από τα άρ. 10 (ελευθερία έκφρασης) και 7 (μη επιβολή ποινής άνευ νόμου).
Απόφαση του ΕΔΔΑ
Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν υπήρξε καμία παραβίαση του άρ. 7, καθ’ ότι το μέτρο προβλεπόταν στο νόμο [βλ. §§18-20. Πληρούνται επομένως τα γνωστά κριτήρια από τη νομολογία του ΕΔΔΑ: δημοσιότητα, προβλεψιμότητα, προσβασιμότητα].
Το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι δεν υπήρξε παραβίαση της ελευθερίας έκφρασης των προσφευγόντων.
Ακόμα και αν η πρόθεσή τους ήταν να ξεκινήσουν συζήτηση για το εκπαιδευτικό σύστημα, οι χρησιμοποιηθήσες διατυπώσεις έπρεπε να τύχουν περισσότερης προσοχής. Μπορούσαν να επιτύχουν το σκοπό τους και με λιγότερο προσβλητικές εκφράσεις, δεδομένης της ευαίσθητης ηλικίας στην οποία βρίσκονταν οι μαθητές και επίσης της έλλειψης δυνατότητας άρνησης παραλαβής του φυλλαδίου.
Οι διατυπώσεις αυτές συνιστούν σοβαρές και προκατειλλημένες κατηγορίες, έστω και αν δεν καλούν άμεσα σε πράξεις μίσους και γι’ αυτό το λόγο ισοδυναμούν με διακρίσεις βασισμένες σε «φυλή, προέλευση ή χρώμα» (race, origin or colour)
Σημεία ενδιαφέροντος της Απόφασης
19. Agitation against homosexuals as a group was made a criminal offence by an amendment of the law that came into effect on 1 January 2003. According to the preparatory work on that amendment, as reproduced in Government Bill 2001/02:59 (pp. 32-33), homosexuals constitute an exposed group which is often subjected to criminal acts because of their sexual orientation, and national socialist and other racist groups agitate against homosexuals and homosexuality as part of their propaganda. The preparatory work also stated that there were good reasons to assume that the homophobic attitude that had caused certain offenders to attack individuals on account of their sexual orientation derived from the hate, threat and inflammatory propaganda against homosexuals as a group that was spread by the majority of Nazi and other right-wing extremist groups in the country.
20. The Supreme Court [of Finland], in its judgment of 29 November 2005 (case NJA 2005 p. 805) concerning statements made by a pastor during a sermon which were deemed to have expressed contempt for homosexuals as a group within the meaning of Chapter 16, Article 8 of the Penal Code, considered that the legislation was in accordance with the Convention. However, the Supreme Court found that, the word “contempt” in the provision regarding incitement against a group had to be interpreted more restrictively than the preparatory work appeared to indicate if an application of the provisions that was in line with the Convention was to be achieved. The Supreme Court then found that an application of the provision that was in line with the Convention would not permit a judgment convicting the defendant, given the circumstances of the case, and rejected the charges.
Σύνδεσμοι:
Σημείωμα (Notice)
Δελτίο τύπου (στα αγγλικά)Σημείωμα (Notice)
Απόφαση (διαθέσιμη μόνο στα αγγλικά)
Διαδικτυακοί Συνειρμοί:
E-lawyer: Κατατέθηκε το νέο αντιρατσιστικό νομοσχέδιο: οι αλλαγές από το αρχικό
Διαβούλευση "Καταπολέμηση ιδιαίτερα σοβαρών εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας"
Κατατεθέν Ν/Σ "Καταπολέμηση ιδιαίτερα σοβαρών εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας"
